Gedaanteverwisselaars van de Middellandse Zee: de ongelooflijke vaardigheden van de nudibranchs

Een wezen dat de vaardigheden kan verwerven van wat het eet, lijkt op een eng monster uit een horrorserie als Supernatural. Maar wat zou je zeggen als we je vertelden dat deze wezens echt bestaan en dat je ze zelfs kunt ontmoeten (en dat ze schattig zijn)?

We hebben het natuurlijk over nudibranchs. Simpel gezegd zijn het onderwaterslakken. Dat klinkt een stuk saaier, nietwaar? Maar vergis je niet, ze hebben niets te maken met de slakken die in je tuin aan je sla knabbelen. Deze prachtige kleine wezens komen in zoveel verschillende vormen en kleuren voor dat ze vaak ‘onderwaterpokémon’ worden genoemd, en hoewel ze er ongelooflijk cool uitzien, is hun uiterlijk nog het minst interessante aan hen!

Nudibranchs zijn als (heel kleine) gedaanteverwisselaars; ze hebben het bijna bovennatuurlijke vermogen om hun lichaam aan te passen aan hun prooi, en ze kunnen de speciale vaardigheden van hun prooi absorberen om ze in hun eigen voordeel te gebruiken.

Een van onze favoriete soorten is de roze flabellina (of Flabellina affinis). Roze flabellina's voeden zich met hydropolypia's, sessiele dieren met brandende cellen die voor de meeste organismen behoorlijk schadelijk zijn. Maar niet voor flabellina's: deze nudibranchs eten graag hydropolypia en slaan vervolgens hun brandcellen op in de stekelige cerata op hun rug om zich tegen roofdieren te verdedigen. Ze gebruiken hun prooien zelfs als ‘bodyguards’ voor hun eitjes door deze in een spiraal rond de hydropolypia te leggen, omdat ze weten dat schadelijke organismen door deze zullen worden gestoken.

Roze flabellina's zijn – verrassing – felroze en kunnen tot 4 centimeter groot worden, waardoor ze gemakkelijk te vinden zijn, of je nu ervaring hebt met het zoeken naar nudibranchs of niet. We hebben zelfs een speciale duiklocatie die we graag het paradijs van de flabellina's noemen, omdat we daar altijd veel flabellina's zien!

Laten we het hebben over een andere ongelooflijk coole nudibranch: de groene Elysia (of Elysia timida). Deze zijn veel moeilijker te vinden, omdat ze maximaal 1,2 cm groot zijn. Ze zijn wit met kleine rode stippen en komen voor op rotsen bedekt met algen, omdat dat hun favoriete voedsel is. Groene Elysia's beoefenen kleptoplastie. Dat betekent dat ze de chloroplasten van de algen die ze eten niet verteren, maar opslaan op hun rug, waar ze fotosynthese blijven uitvoeren en de nudibranch van zonne-energie voorzien. De Elysia kan de hoeveelheid zonlicht die de chloroplasten ontvangen reguleren door de parapodes op zijn rug te openen of te sluiten. Als je goed kijkt, kun je de groene kleur van de chloroplasten zien.

Naast nudibranchs die netcellen en chloroplasten stelen, zijn er ook nudibranchs die toxines stelen, zoals de reuzen-doris (of Felimare picta). De reuzen-doris kan tot 19 centimeter groot worden, waardoor hij gemakkelijk te herkennen is, maar hij is uiterst zeldzaam. Zijn dieet bestaat uit een selectie van sponzen die toxines produceren om zich tegen roofdieren te beschermen, maar de reuzen-doris ondervindt hier geen last van en wordt niet gehinderd door deze toxines. Integendeel, hij recyclet de toxines om ze als beschermingsmiddel te gebruiken. Dat is zeker niet wat de sponzen in gedachten hadden!

Als je deze onderwaterpokémon met eigen ogen wilt zien, ga dan met ons mee duiken en vergeet niet je gids te vertellen dat je op zoek bent naar nudibranchs. We helpen je graag om ze te vinden!